Aņua
Aņuako herriak 564 m-ko garrieran dago itsas mailatik gora. Aipagarria da Ama Birj inaren eliza erromaniko berritua (XIII. m), sillawiekin eraikia, erromesek samtan erabilia; begi bakarreko zubi ewomaniko batek egiten dio sarrera.
Nabearen oinplanoa atal bitan banatzen da, presbiterio eta abside batez homihiriko bunialdearekin osatzen dena. lparraldean kapera eta sakristia daude, egun komunikaturik daiiden gelak. Hegoaldean, berriz, sarrerako ataria eta dorrea daude.
Bereziki ederra da zortzi aldeko absidea, XIII. Mendeko leihateekin, non erromanikotik gotikorako trantsizioa hautematen den, eta aipagarri dira, halaber, harburu erromanikoen errepertorio bitxia eta arku zorrotzeko leihoak. Dekoraziozko motiboak era askotakoak dira: landareak, animaliak, gizakiak, munstroak eta fantasiazkoak, arkitel
Era berean, interesgamak dira bataiania, giltzarriak, han- hemen aurkezten diren inidi batzuk eta erretaulak. Erretaula - nīlCTll~iR XVTT mendeko lehen barrokokoa da, eta bere ~ kaleelan Joan sanhien inidiak kokŋttzen dira sanhitegIaren (beheko gorputza) alde banatan; San Joakin, Ama BirJina I (tenpluaren titularra, erdialdean) eta San Jose (bigarren gorputzean), eta San Domingo, Kalbanoa eta San Frantzisko ~~ (goiko gorputxean). Alboetako ewetaulak, cgun elizaren n oinetan, XVII. mendekoak dira, baina itxuraz erabat barrokoak dira; Arrosarioko Ama Birjina eta Santa Katalinari emanak daude.
Bukatzeko, San Sebastian triptikoa XVI. mendeko obra interesgarriada (egun, lehen zegoen kaperatik kanpora dago, leku hartan ewetaula nagusia egokitu baitzuten). Altzari honetan San Sebastianen taila ederra ageri da landuta, eta ateetan santuarekin zerikusia duten lau pasarte ageri dira margohirik.
Etxean badira arkitekturaren ikuspunhitik halako interesa duten etxetzar batzuk, batzuk landa eremuko tradizioaren araberako estiloa dutenak eta beste batzuk amiarridunak, XVI. mendekoak. Bada errota bat.